trùm trụp
Định nghĩa
- Tính từ:
- Trạng thái tối tăm, kín đáo, khó thở: "trùm trụp" mô tả cảm giác bức bối, ngột ngạt, thiếu không khí, thường do bị che phủ kín mít, không có lỗ thoáng.
- Ý nghĩa mở rộng (ít dùng): chỉ sự bí mật, kín đáo đến mức khó chịu, hoặc sự che đậy không thoáng đãng.
Ví dụ sử dụng
- Tính từ:
- Căn phòng nhỏ bị đóng kín cửa, thật là trùm trụp. (Căn phòng nhỏ bị đóng kín cửa, gây cảm giác ngột ngạt, khó thở.)
- Trời nóng, lại mặc áo dày, cảm giác trùm trụp khó chịu. (Thời tiết nóng, mặc áo dày khiến người ta bức bối, khó chịu.)
- Cách làm việc trùm trụp của nhóm đó khiến mọi người nghi ngờ. (Cách làm việc kín đáo, không minh bạch của nhóm đó gây sự hoài nghi.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "trùm trụp" thường được dùng trong văn nói hoặc văn miêu tả để nhấn mạnh sự thiếu thoáng khí hoặc sự bí bách:
- Ngồi trong xe hơi đóng kín cửa một lúc, tôi thấy trùm trụp quá. (Ngồi trong xe đóng kín cửa một lúc, tôi cảm thấy bức bối, khó chịu.)
- "trùm trụp" có thể mang sắc thái phê phán khi nói về môi trường hoặc cách làm việc:
- Phong cách lãnh đạo trùm trụp không được nhân viên ủng hộ. (Phong cách lãnh đạo kín đáo, không minh bạch không được nhân viên ủng hộ.)
Biến thể và từ gần giống
- Trụp (tính từ): ngột ngạt, bí bách, kín đáo — từ gốc của "trùm trụp".
- Căn phòng này trụp quá, không có cửa sổ. (Căn phòng này ngột ngạt, không có cửa sổ.)
- Trùm (động từ): che phủ, bao phủ kín.
- Trùm chăn kín đầu khi ngủ. (Che phủ chăn kín đầu khi ngủ.)
- Bức bối (tính từ): cảm giác nóng nực, khó chịu vì thiếu không khí — gần nghĩa với "trùm trụp".
- Thời tiết bức bối khiến tôi mất ngủ. (Thời tiết nóng nực, khó thở khiến tôi mất ngủ.)
- Ngột ngạt (tính từ): thiếu không khí, gây khó thở — đồng nghĩa gần.
- Không khí trong hang rất ngột ngạt. (Không khí trong hang thiếu không khí, khó thở.)
Từ đồng nghĩa
- Bí bách: chật hẹp, thiếu không gian thoáng.
- Tối tăm: thiếu ánh sáng, u ám.
- Kín đáo: che đậy, không công khai.
Thành ngữ liên quan
- Trùm trụp như bưng: diễn tả sự kín đáo, bí mật đến mức không thể thấy gì.
- Căn phòng đó trùm trụp như bưng, chẳng có ánh sáng lọt vào. (Căn phòng đó kín đáo, tối tăm, không có ánh sáng lọt vào.)